Komunikat o błędzie

Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls in menu_set_active_trail() (line 2375 of /includes/menu.inc).

 

 

Ukształtowanie się po 1989 r. gospodarki rynkowej spowodowało konieczność uregulowania sytuacji prawnej wszelkich urządzeń należących przeważnie do przedsiębiorstw przesyłowych posadowionych na prywatnych gruntach. Do posadowienia takich urządzeń przez przedsiębiorstwa państwowe dochodziło w okresie gospodarki centralnie sterowanej, bez zagwarantowania tytułu prawnego do korzystania z danej nieruchomości. Po zmianach ustrojowych nieruchomości nabierały znacznej wartości, zaś ich właściciele dążyli do usunięcia urządzeń, bądź też zapewnienia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.

 

Możliwość dochodzenia swoich praw właściciele nieruchomości obciążonych uzyskali na mocy zmiany Kodeksu cywilnego (znowelizowane przepisy zaczęły obowiązywać od 3.8.2008 r.).

 

Wprowadzeniu instytucji służebności przesyłu przyświecało istnienie znacznej liczby nieruchomości, na których znajdują się urządzenia o nieuregulowanym stanie prawnym, co nie jest pożądane z punktu widzenia ich celowego zagospodarowania. Ukształtowane przed zmianą Kodeksu cywilnego orzecznictwo – na zasadzie analogii – opierało się na regulacjach dotyczących służebności gruntowej, a więc służebności której konstrukcja zakłada istnienie dwóch nieruchomości: obciążonej i władnącej. Służebność gruntowa jedynie w ograniczony sposób była w stanie służyć uregulowaniu praw do urządzeń przesyłowych. Po pierwsze dlatego, że nie może ona zostać nabyta bez zgody właściciela nieruchomości obciążonej (z wyjątkiem zasiedzenia prawa). Po drugie istniały wątpliwości wobec dopuszczalności istnienia służebności gruntowej obejmującej prawo do utrzymywania urządzeń przesyłowych, uznawanej przez część doktryny za służącą zwiększeniu użyteczności przedsiębiorstwa, a nie nieruchomości władnącej, co stanowi istotę służebności.

 

Po niemal 4 latach od wprowadzenia omawianej instytucji do polskiego systemu prawa polskiego nasza Kancelaria wypracowało skuteczny model dochodzenia wszelkich roszczeń wynikających z posadowienia na cudzym gruncie urządzeń przesyłowych.

 

Wiedza oraz doświadczenie skutkują nie tylko skutecznym prowadzeniem tych spraw, ale przede wszystkim maksymalizacją wysokości dochodzonych roszczeń oraz możliwym jak najszybszym ich zakończeniem.

 

Mając powyższe na uwadze zapraszamy do lektury przedstawiającej najważniejsze specyfiki spraw dotyczących służebności przesyłu.

 

Aktywny spis treści:

1. Charakterystyka spraw
2. Przysługujące roszczenia
3. Przygotowanie sprawy
4. Najważniejsze regulacje prawne
5. Przydatne linki
6. Wynagrodzenie dla Kancelarii

 

 

1. Charakterystyka spraw

 

Ustanowienie służebności przesyłu zawsze następuje na rzecz przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń przesyłowych lub który nosi się z zamiarem wybudowania takich urządzeń. Ustanowienie może nastąpić w trójnasób:

  • na podstawie umowy między właścicielem nieruchomości a przedsiębiorcą, przy czym oświadczenie właściciela nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego,
  • na mocy konstytucyjnego orzeczenia sądu powszechnego,
  • poprzez zasiedzenie służebności przesyłu.

Choć Kodeks cywilny nie zawiera legalnej definicji służebności przesyłu to na podstawie jego regulacji należy uznać że urządzeniami przesyłowymi są urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne.

 

O ile ustanowienie służebności przesyłu na podstawie umowy lub orzeczenia sądu nie budzi poważniejszych wątpliwości, o tyle jej zasiedzenie z uwagi na złożoność tej instytucji wymaga krótkiej charakterystyki.

 

Służebność przesyłu może zostać nabyta w drodze zasiedzenia, jeśli polega na korzystaniu z trwałego
i widocznego urządzenia przesyłowego, wzniesionego przez osobę, na rzecz której zasiedzenie ma nastąpić
(lub jej poprzednika prawnego).

 

Poza wskazaną powyżej przesłanką do pozostałych należy zaliczyć:

  1. posiadanie tej służebności w sposób przedstawiony w ostatnim akapicie,
  2. posiadanie to powinno być nieprzerwane,
  3. konieczny jest upływ wymaganego przez ustawę okresu, w praktyce trzydziestoletniego z uwagi na rzadkie przypadki, gdy właściciel urządzeń przesyłowych posadowionych na cudzym gruncie może żywić błędne,
    lecz uzasadnione okolicznościami przekonanie, że przysługuje mu służebność przesyłu.

Możliwe jest nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, jeśli bieg terminu zasiedzenia skończył się w dniu 3.8.2008 r. lub później, a stan faktyczny istniejący wcześniej był stanem prowadzącym do zasiedzenia służebności gruntowej, tj. w praktyce najczęściej jeżeli istniała nieruchomość władnąca. Jeśli stan faktyczny istniejący przed dniem 3.8.2008 r. prowadził do zasiedzenia służebności gruntowej, wówczas można go zaliczyć na poczet okresu wymagalnego do zasiedzenia służebności przesyłu. W przeciwnym razie do terminu zasiedzenia służebności przesyłu nie można uwzględnić okresu sprzed 3.8.2008 r. Z oczywistych względów nie jest możliwe nabycie służebności przesyłu przed tą datą, bowiem podówczas instytucja ta nie istniała, jak już wspomniano można natomiast nabyć służebność gruntową pod warunkiem istnienia nieruchomości władnącej.

 

2. Przysługujące roszczenia

 

Roszczenie wynikające z korzystania z urządzeń przesyłu na cudzym gruncie przez przedsiębiorcę uzależnione
są od zastanego stanu prawnego tych urządzeń.

 

W sytuacji braku uregulowania w kwestii korzystania z urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie, występują następujące możliwości:

  • przedsiębiorca może żądać za odpowiednim wynagrodzeniem ustanowienia służebności przesyłu lub
  • właściciel może żądać także za odpowiednim wynagrodzeniem ustanowienia służebności przesyłu.

W obu wskazanych przypadkach niezbędną przesłanką ustanowienia służebności przesyłu jest jej konieczność
dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych (np. eksploatacji, utrzymania, konserwacji, remontów itd.). Ponadto w przypadku wystąpienia z ofertą przez przedsiębiorcę jego roszczenie powstaje dopiero wówczas,
gdy na przeszkodzie ustanowieniu służebności przesyłu nie stoją szczególne przepisy ustawowe (np. ze względu
na przeznaczenie wskazane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego), a także granice
prawa własności.

 

Wskazania dodatkowo wymaga, że wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu nie jest jego elementem przedmiotowo istotnym, co oznacza, że można ustanowić ten rodzaj służebności bez wynagrodzenia. Dodatkowo warto pamiętać, że możliwe jest także uregulowanie stosunków prawnych właściciela nieruchomości
z przedsiębiorcą na podstawie innych umów, regulujących tzw. stosunki obligacyjne, np. umowy najmu czy dzierżawy.

 

Natomiast w razie braku zgody tak właściciel nieruchomości, jak i przedsiębiorca, mogą dochodzić swego
roszczenia na drodze sądowej w trybie postępowania nieprocesowego. W postanowieniu sądu należy określić treść ustanawianej służebności i wysokość wynagrodzenia należnego właścicielowi obciążonej nieruchomości.

 

Jak wynika z powyższego procesową przesłanką jest uprzednie bezskuteczne wystąpienie z ofertą zawarcia umowy służebności przesyłu.

 

Obok roszczenia o wynagrodzenie właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje uprawnienie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości. Lata za jakie może domagać się wynagrodzenia wymierzone są do czasu ustanowienia służebności lub innego uregulowania kwestii korzystania z nieruchomości,
a zatem do czasu ustania stanu bezumownego korzystania (wspomniane powyżej: najem, dzierżawa itd.), za okres ostatnich 10 lat liczonych od dnia wystąpienia z roszczeniem przed sąd.

 

Trzecim roszczeniem, w praktyce najtrudniejszym do udowodnienia jest roszczenie odszkodowawcze za utratę wartości obciążonej nieruchomości. Nie jest to bowiem roszczenie tak oczywiste jak w przypadku omawianych powyżej kwestii odszkodowawczych i wynagrodzenia. Utrata wartości nieruchomości musi znajdować się w związku
z urządzeniem przesyłowym. Związek taki zaistnieje np. wówczas gdy urządzenia przesyłowe uniemożliwiają zabudowę obciążonej nieruchomości. Także i w przypadku tego roszczenie współpraca z rzeczoznawcą majątkowym jest niezbędna.

 

3. Przygotowanie sprawy

 

Aby należycie przygotować się do prowadzenie sprawy klient powinien przedstawić wszelką dokumentację mającą związek z urządzeniami posadowionymi na jego nieruchomości. Staranna analiza dokumentacji pozwoli prawnikom naszej kancelarii ocenić czy dana sprawa nadaje się do prowadzenia, co w znakomitej większości przypadków wiąże się z odpowiedzią na pytania czy roszczenia, o których była już mowa powyżej, nie uległy przedawnieniu oraz czy stan prawny urządzeń przesyłu nie został już uregulowany poprzez ustanowienie służebności przesyłu.

 

Po ustaleniu przysługujących klientowi roszczeń oraz stanu prawnego posadowionych urządzeń przesyłowych
niezbędna jest pomoc rzeczoznawcy majątkowego, którego rola sprowadza się do ustalenie wysokości poszczególnych roszczeń. Wiedza i doświadczenie prawnika, ze względu na szczególnie skomplikowaną specyfikę spraw służebności przesyłu nie są bowiem wystarczające do efektywnego prowadzenia sprawy.

 

Po tak dokonanej analizie sprawy kancelaria kieruje pismo wzywające do zapłaty właściciela urządzeń przesyłowych, ze wskazaniem poszczególnych roszczeń i ich wysokości. W razie bezskutecznego wezwania do zapłaty kierowany jest pozew do sądu powszechnego.

 

4. Najważniejsze regulacje prawne

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483, ze zm.), http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, ze zm.), http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093
  3. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741, ze zm.), http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. 2004 nr 207 poz. 2109, ze zm.),
    http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042072109

5. Przydatne linki

  1. http://isap.sejm.gov.pl/,
  2. http://www.srm.wroclaw.pl/,
  3. http://www.sn.pl/SitePages/Strona%20startowa.aspx,
  4. http://www.nsa.gov.pl/,
  5. http://www.sluzebnosc-przesylu.pl/.

6. Wynagrodzenie dla Kancelarii

 

Aby móc sprostać Państwa indywidualnym oczekiwaniom Kancelaria oferuje następujące sposoby rozliczenia honorarium za prowadzenie sprawy:

  1. Wynagrodzenie płatne z góry – model tradycyjny, w którym w związku z przyjęciem zlecenia
    Kancelarii przysługuje wynagrodzenie w kwocie ustalonej z Klientem. Jest to system zapewniający,
    że honorarium zleceniobiorcy nie przekroczy już zapłaconej ceny za usługę.
  2. Wynagrodzenie prowizyjne – model rozliczania wynagrodzenia jako stawki procentowej od uzyskanej
    dla Klienta kwoty świadczenia. Rozliczenie następuje z dołu, co oznacza, że honorarium jest potrącane z kwoty wypłacanej przez ubezpieczyciela (lub inny obowiązany podmiot) na rzecz osoby poszkodowanej. System
    ten nie pozwala dokładnie przewidzieć kwoty wynagrodzenia, umożliwia jednak bezkosztowe prowadzenie sprawy oraz gwarantuje pełną mobilizację zleceniobiorcy, który aby uzyskać honorarium musi
    działać skutecznie.
  3. Wynagrodzenie mieszane – model w którym Klient płaci uzgodnioną kwotę wynagrodzenia z góry,
    a przy tym zgadza się również na potrącenie prowizji od uzyskanego na jego rzecz świadczenia. Wysokość prowizji może być znacznie niższa niż w przypadku wynagrodzenia prowizyjnego, o którym mowa w pkt 2.

Sposób wynagrodzenia ustalamy zgodnie z życzeniem Klienta, po wstępnej bezpłatnej analizie sprawy, dostosowując kwotę honorarium i stawkę prowizyjną do jej sprawy i stopnia złożoności.

Aktualności

Klęski żywiołowe...

Trwają prace nad projektem rozporządzenia regulującego uproszczenie procedury wymaganej